Preventiemedewerker: verplicht, taken en extern inhuren

Ja, een preventiemedewerker is verplicht. Artikel 13 van de Arbowet bepaalt dat elke werkgever zich laat bijstaan door een of meer deskundige werknemers bij de zorg voor veiligheid en gezondheid. In organisaties met maximaal 25 werknemers mag de werkgever die taak zelf uitvoeren, als hij daar voldoende deskundig voor is. Daarboven wijst de werkgever iemand aan, met instemming van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.

Wat doet een preventiemedewerker?

De Arbowet noemt drie kerntaken:

  1. Meewerken aan de RI&E: helpen bij het opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie.
  2. Adviseren aan en samenwerken met de OR of PVT over maatregelen voor veiligheid en gezondheid.
  3. Meewerken aan het uitvoeren van maatregelen uit het plan van aanpak.

Daarnaast werkt de preventiemedewerker samen met de bedrijfsarts en andere deskundigen, en is hij voor medewerkers een aanspreekpunt bij vragen en meldingen.

In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld: acties uit het plan van aanpak bewaken, werkplekken bekijken, nieuwe medewerkers wijzen op de regels, meedenken bij de aanschaf van machines en signalen over werkdruk of klachten oppakken.

Hoeveel tijd kost het?

De wet noemt geen aantal uren. De werkgever moet zorgen dat de preventiemedewerker voldoende tijd en middelen heeft om zijn taken goed te doen. Dat hangt af van de omvang van de organisatie, de risico's en de hoeveelheid open acties in het plan van aanpak. In een klein kantoor kan het om een paar uur per maand gaan; in een productiebedrijf of zorginstelling om veel meer.

Welke kennis is nodig?

De preventiemedewerker moet deskundig genoeg zijn voor de risico's van het bedrijf. Er is geen verplicht diploma. Veel preventiemedewerkers volgen een korte opleiding preventiemedewerker. Bij complexe risico's, zoals gevaarlijke stoffen, is meer kennis nodig, bijvoorbeeld op het niveau van een operationeel of middelbaar veiligheidskundige.

Zelf doen, een eigen medewerker of extern?

  • Werkgever zelf (tot en met 25 werknemers): toegestaan, mits de werkgever de kennis en tijd heeft.
  • Eigen medewerker: de wettelijke voorkeur. Iemand die het bedrijf kent en dagelijks op de werkvloer is.
  • Extern: mogelijk als de deskundigheid of capaciteit in het bedrijf ontbreekt. Een externe preventiemedewerker kan de taak tijdelijk overnemen of een eigen medewerker ondersteunen.

Een tijdelijke externe oplossing is vaak zinvol bij vertrek of langdurige uitval van de eigen preventiemedewerker, bij een achterstand in de RI&E of als een nieuwe medewerker eerst moet worden opgeleid.

Positie in de organisatie

De preventiemedewerker moet zijn taken deskundig en onafhankelijk kunnen uitvoeren. Hij mag niet worden benadeeld omdat hij zijn taken als preventiemedewerker uitvoert. Maak vooraf duidelijk wat zijn taken zijn, aan wie hij rapporteert en hoe hij samenwerkt met de bedrijfsarts en de OR. Leg dat schriftelijk vast.

De relatie met de RI&E en de toetsing

De preventiemedewerker helpt bij de RI&E, maar toetst hem niet. De toetsing gebeurt door een gecertificeerde kerndeskundige, tenzij de vrijstelling voor kleine werkgevers geldt. Lees wanneer een RI&E getoetst moet worden.

Tips voor een goede start

  • Leg de taken schriftelijk vast: welke taken, hoeveel tijd, aan wie rapporteert de preventiemedewerker.
  • Betrek de OR of PVT vroeg: zij hebben instemmingsrecht en zijn een belangrijke bondgenoot.
  • Begin bij het plan van aanpak: welke acties staan open, wat is urgent, wat kan later?
  • Maak de preventiemedewerker zichtbaar: medewerkers moeten weten wie het is en hoe ze hem bereiken.
  • Plan vaste momenten: bijvoorbeeld een maandelijkse ronde en een kwartaaloverleg met de directie.

Een preventiemedewerker die alleen op papier bestaat, helpt niemand. Met duidelijke afspraken en vaste momenten wordt het een rol die echt bijdraagt aan veilig en gezond werken.

Een preventiemedewerker inhuren?

Wij leveren interim preventiemedewerkers voor mkb, vastgoed en zorg, tijdelijk of structureel op afroep. Voor beleidsvragen en RI&E-toetsing leveren wij een hoger veiligheidskundige. Neem contact op.

Veelgestelde vragen

Is een preventiemedewerker verplicht?

Ja. Artikel 13 van de Arbowet verplicht elke werkgever om zich te laten bijstaan door een of meer deskundige werknemers, de preventiemedewerkers. Bij maximaal 25 werknemers mag de werkgever die taak zelf uitvoeren.

Mag de preventiemedewerker een externe zijn?

De wet gaat uit van een eigen werknemer. Als de deskundigheid of capaciteit in het bedrijf ontbreekt, kan de taak (deels) worden ingevuld met externe deskundigen.

Heeft de OR iets te zeggen over de preventiemedewerker?

Ja. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht over de keuze van de persoon, zijn positie en de manier waarop de preventietaken zijn georganiseerd.

Veiligheidspersoneel of veiligheidskunde nodig?

In kantoortijd binnen een uur een voorstel, met certificaten.